Ośrodki kultury w sołectwach pod lupą. Rosną koszty utrzymania, potrzebne pilne inwestycje

W dniu 18 lutego odbyło się posiedzenie Komisji Rewizyjnej, którego przedmiotem była kontrola funkcjonowania, w tym utrzymania i zarządzania ośrodkami kultury w sołectwach gminy Pszczyna przez Administrację Zasobów Komunalnych. Udział w posiedzeniu wzięli radni Rady Miejskiej w Pszczynie: Kamil Widłok (przewodniczący), Barbara Psik (wiceprzewodnicząca), Tadeusz Bałuch, Jolanta Spek oraz Adrian Winkler.

Kontrola została przeprowadzona na podstawie wyjaśnień udzielonych przez Dyrektor Administracji Zasobów Komunalnych w Pszczynie Gabrielę Januszewską oraz na podstawie analizy materiałów i zestawień przygotowanych przez Administrację Zasobów Komunalnych.

Administracja Zasobów Komunalnych w Pszczynie sprawuje zarząd nad dziewięcioma ośrodkami kultury zlokalizowanymi na terenie gminy Pszczyna, tj.: w Piasku przy ul. Katowickiej 63, w Wiśle Małej przy ul. Pawiej 42, w Ćwiklicach przy ul. Zawadzkiego 15, w Czarkowie przy ul. Powstańców Śląskich 25, w Rudołtowicach przy ul. Anieli Krzywoń 6, w Studzionce przy ul. Powstańców Śląskich 1, w Brzeźcach przy ul. Ofiar Faszyzmu 10, na osiedlu Stara Wieś przy ul. Staromiejskiej 43 oraz w Wiśle Wielkiej przy ul. Słonecznej 4.

Do podstawowych zadań AZK należy bieżące utrzymanie obiektów, w tym wykonywanie przeglądów technicznych, usuwanie awarii, prowadzenie remontów oraz administrowanie wynajmem pomieszczeń znajdujących się w ośrodkach kultury. Zarządzanie obejmuje również zapewnienie prawidłowego funkcjonowania instalacji technicznych, utrzymanie porządku oraz nadzór nad wykorzystaniem pomieszczeń przez podmioty zewnętrzne i organizacje społeczne.

Z przedstawionych materiałów wynika, że powierzchnia użytkowa obiektów jest zróżnicowana. Największym obiektem jest Ośrodek Kultury w Brzeźcach o powierzchni około 1081 m², natomiast najmniejszym Ośrodek Kultury w Starej Wsi o powierzchni około 363 m². Pozostałe ośrodki posiadają powierzchnię od około 458 m² do ponad 637 m².

Komisja zapoznała się z zestawieniami dotyczącymi kosztów utrzymania ośrodków kultury. Z przedstawionych materiałów wynika, że koszty te obejmują w szczególności wydatki na energię elektryczną, gaz, wodę, ogrzewanie, wywóz nieczystości, sprzątanie, bieżące naprawy oraz inne koszty eksploatacyjne. Roczne koszty utrzymania poszczególnych obiektów są zróżnicowane i zależą między innymi od wielkości obiektu, jego stanu technicznego oraz zakresu prowadzonych prac remontowych.

Dla przykładu roczne koszty utrzymania Ośrodka Kultury w Brzeźcach wyniosły około 157 tys. zł, natomiast w Rudołtowicach przekroczyły 213 tys. zł. W przypadku innych obiektów koszty te kształtowały się na poziomie od około 70 tys. zł do ponad 170 tys. zł rocznie.

Komisja zapoznała się również z informacjami dotyczącymi przychodów z najmu pomieszczeń oraz sposobu wykorzystania obiektów. Pomieszczenia ośrodków kultury wykorzystywane są zarówno w celach komercyjnych, jak i niekomercyjnych. Z obiektów korzystają między innymi biblioteki, Ochotnicze Straże Pożarne, Koła Gospodyń Wiejskich, Polski Czerwony Krzyż, rady sołeckie, biura sołtysów oraz inne organizacje społeczne działające na terenie gminy.

W wielu przypadkach korzystanie z pomieszczeń odbywa się w ramach działalności społecznej i statutowej tych podmiotów. Korzystanie odbywa się na podstawie zawartych umów, umów użyczenia, porozumień pomiędzy jednostkami organizacyjnymi gminy lub w formie trwałego zarządu.

Z przedstawionych materiałów wynika, że przychody uzyskiwane z tytułu najmu pomieszczeń są zróżnicowane w zależności od stopnia wykorzystania danego obiektu oraz liczby zawartych umów najmu. W analizowanym okresie przychody te wyniosły m.in. około 63 754,94 zł w Brzeźcach, około 25 978,63 zł w Studzionce oraz około 29 433,04 zł w Piasku. W pozostałych ośrodkach kształtowały się na poziomie od kilkunastu do ponad trzydziestu tysięcy złotych rocznie. Stawki najmu określone zostały w zarządzeniu Burmistrza Pszczyny z dnia 28 października 2022 r. i wynoszą 200 zł netto za dobę lub 50 zł netto za każdą rozpoczętą godzinę najmu. Z opłat zwolnione są jednostki organizacyjne gminy oraz organizacje społeczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Jednocześnie komisja zwróciła uwagę, że znaczna część działalności prowadzona w ośrodkach kultury ma charakter społeczny i odbywa się nieodpłatnie, co wpływa na stosunkowo niski poziom przychodów.

Obsługa techniczna i gospodarcza obiektów realizowana jest przez pracowników Administracji Zasobów Komunalnych. W większości ośrodków przypisany jest jeden pracownik w wymiarze pół etatu, natomiast w Rudołtowicach zatrudnienie jest wyższe.

W latach 2020-2025 realizowano liczne prace remontowe i inwestycyjne, m.in. modernizacje instalacji, termomodernizacje, remonty pomieszczeń, budowę monitoringu czy modernizację infrastruktury zewnętrznej.

Komisja wskazała na konieczność pilnych prac naprawczych schodów przy ośrodku kultury w Piasku (Kaniówka), gdzie stan techniczny stwarza zagrożenie dla użytkowników. Zwrócono również uwagę na konieczność poprawy izolacji budynku w Brzeźcach oraz modernizacji infrastruktury wokół niego, w tym budowy parkingu.

Komisja podkreśliła, że ośrodki kultury są ważnym elementem infrastruktury społecznej, jednak wymagają dalszych nakładów finansowych i kontynuacji działań modernizacyjnych. Wnioskiem końcowym Komisji jest zabezpieczenie środków w budżecie gminy na remonty infrastruktury przy ośrodkach kultury, w szczególności chodników, parkingów i schodów, w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników. Wniosek ten został przyjęty jednogłośnie (5 głosów "za").

ar / pless.pl